✳️ اِبْنُ بَابَوَيْهِ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ اَلْحَسَنِ اَلْقَطَّانُ ،… عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْفَضْلِ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا خَالِدٍ اَلْكَابُلِيَّ يَقُولُ: سَمِعْتُ زَيْنَ اَلْعَابِدِينَ عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ (عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ) يَقُولُ:
«اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تُغَيِّرُ اَلنِّعَمَ: اَلْبَغْيُ عَلَى اَلنَّاسِ، وَ اَلزَّوَالُ عَنِ اَلْعَادَةِ فِي اَلْخَيْرِ وَ اِصْطِنَاعِ اَلْمَعْرُوفِ، وَ كُفْرَانُ اَلنِّعَمِ، وَ تَرْكُ اَلشُّكْرِ، قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: إِنَّ اَللّٰهَ لاٰ يُغَيِّرُ مٰا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوا مٰا بِأَنْفُسِهِمْ.
وَ اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تُورِثُ اَلنَّدَمَ: قَتْلُ اَلنَّفْسِ اَلَّتِي حَرَّمَ اَللَّهُ، قَالَ اَللَّهُ تَعَالَى: وَ لاٰ تَقْتُلُوا اَلنَّفْسَ اَلَّتِي حَرَّمَ اَللّٰهُ، وَ قَالَ عَزَّ وَ جَلَّ فِي قِصَّةِ قَابِيلَ حِينَ قَتَلَ هَابِيلَ فَعَجَزَ عَنْ دَفْنِهِ: فَأَصْبَحَ مِنَ اَلنّٰادِمِينَ، وَ تَرْكُ صِلَةِ اَلْقَرَابَةِ حَتَّى يَسْتَغْنُوا، وَ تَرْكُ اَلصَّلاَةِ حَتَّى يَخْرُجَ وَقْتُهَا، وَ تَرْكُ اَلْوَصِيَّةِ، وَ رَدِّ اَلْمَظَالِمِ، وَ مَنْعُ اَلزَّكَاةِ حَتَّى يَحْضُرَ اَلْمَوْتُ وَ يَنْغَلِقَ اَللِّسَانُ.
وَ اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تُنْزِلُ اَلنِّقَمَ: عِصْيَانُ اَلْعَارِفِ بِالْبَغْيِ، وَ اَلتَّطَاوُلُ عَلَى اَلنَّاسِ، وَ اَلاِسْتِهْزَاءُ بِهِمْ، وَ اَلسُّخْرِيَّةُ مِنْهُمْ.
وَ اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تَدْفَعُ اَلْقِسْمَ: إِظْهَارُ اَلاِفْتِقَارِ، وَ اَلنَّوْمُ عَنِ اَلْعَتَمَةِ، وَ عَنْ صَلاَةِ اَلْغَدَاةِ، وَ اِسْتِحْقَارُ اَلنِّعَمِ، وَ شَكْوَى اَلْمَعْبُودِ عَزَّوَجَلَّ.
وَ اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تَهْتِكُ اَلْعِصَمَ: شُرْبُ اَلْخَمْرِ، وَ اَللَّعِبُ بِالْقِمَارِ، وَ تَعَاطِي مَا يُضْحِكُ اَلنَّاسَ مِنَ اَللَّغْوِ وَ اَلْمِزَاحِ، وَ ذِكْرُ عُيُوبِ اَلنَّاسِ، وَ مُجَالَسَةُ أَهْلِ اَلرَّيْبِ.
وَ اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تُنْزِلُ اَلْبَلاَءَ: تَرْكُ إِغَاثَةِ اَلْمَلْهُوفِ وَ مُعَاوَنَةِ اَلْمَظْلُومِ، وَ تَضْيِيعُ اَلْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ اَلنَّهْيِ عَنِ اَلْمُنْكَرِ.
وَ اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تُدِيلُ اَلْأَعْدَاءَ: اَلْمُجَاهَرَةُ بِالظُّلْمِ، وَ إِعْلاَنُ اَلْفُجُورِ، وَ إِبَاحَةُ اَلْمَحْظُورِ، وَ عِصْيَانُ اَلْأَخْيَارِ، وَ اَلاِتِّبَاعُ لِلْأَشْرَارِ.
وَ اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تُعَجِّلُ اَلْفَنَاءَ: قَطِيعَةُ اَلرَّحِمِ، وَ اَلْيَمِينُ اَلْفَاجِرَةُ، وَ اَلْأَقْوَالُ اَلْكَاذِبَةُ، وَ اَلزِّنَى، وَ سَدُّ طُرُقِ اَلْمُسْلِمِينَ ، وَ اِدِّعَاءُ اَلْإِمَامَةِ بِغَيْرِ حَقٍّ.
وَ اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تَقْطَعُ اَلرَّجَاءَ: اَلْيَأْسُ مِنْ رَوْحِ اَللَّهِ، وَ اَلْقُنُوطُ مِنْ رَحْمَةِ اَللَّهِ، وَ اَلثِّقَةُ بِغَيْرِ اَللَّهِ، وَ اَلتَّكْذِيبُ بِوَعْدِ اَللَّهِ عَزَّوَجَلَّ.
وَ اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تُظْلِمُ اَلْهَوَاءَ: اَلسِّحْرُ، وَ اَلْكِهَانَةُ، وَ اَلْإِيمَانُ بِالنُّجُومِ، وَ اَلتَّكْذِيبُ بِالْقَدَرِ، وَ عُقُوقُ اَلْوَالِدَيْنِ.
وَ اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تَكْشِفُ اَلْغِطَاءَ: اَلاِسْتِدَانَةُ بِغَيْرِ نِيَّةِ اَلْأَدَاءِ، وَ اَلْإِسْرَافُ فِي اَلنَّفَقَةِ عَلَى اَلْبَاطِلِ، وَ اَلْبُخْلُ عَلَى اَلْأَهْلِ وَ اَلْوَلَدِ وَ ذَوِي اَلْأَرْحَامِ، وَ سُوءُ اَلْخُلُقِ، وَ قِلَّةُ اَلصَّبْرِ، وَ اِسْتِعْمَالُ اَلضَّجَرَ وَ اَلْكَسَلِ، وَ اَلاِسْتِهَانَةُ بِأَهْلِ اَلدِّينِ.
وَ اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تَرُدُّ اَلدُّعَاءَ: سُوءُ اَلْأُمْنِيَّةِ ، وَ خُبْثُ اَلسَّرِيرَةِ، وَ اَلنِّفَاقُ مَعَ اَلْإِخْوَانِ، وَ تَرْكُ اَلتَّصْدِيقِ بِالْإِجَابَةِ، وَ تَأْخِيرُ اَلصَّلَوَاتِ اَلْمَفْرُوضَاتِ حَتَّى تَذْهَبَ أَوْقَاتُهَا، وَ تَرْكُ اَلتَّقَرُّبِ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِالْبِرِّ وَ اَلصَّدَقَةِ، وَ اِسْتِعْمَالُ اَلْبَذَاءِ وَ اَلْفُحْشِ فِي اَلْقَوْلِ.
وَ اَلذُّنُوبُ اَلَّتِي تَحْبِسُ غَيْثَ اَلسَّمَاءِ: جَوْرُ اَلْحُكَّامِ فِي اَلْقَضَاءِ، وَ شَهَادَةُ اَلزُّورِ، وَ كِتْمَانُ اَلشَّهَادَةِ، وَ مَنْعُ اَلزَّكَاةِ وَ اَلْقَرْضِ وَ اَلْمَاعُونِ، وَ قَسَاوَةُ اَلْقُلُوبِ عَلَى أَهْلِ اَلْفَقْرِ وَ اَلْفَاقَةِ، وَ ظُلْمُ اَلْيَتِيمِ وَ اَلْأَرْمَلَةِ، وَ اِنْتِهَارُ اَلسَّائِلِ وَ رَدُّهُ بِاللَّيْلِ».
📗 معاني الأخبار ج ۱، ص ۲۷۰
📘 وسائل الشیعة، ج ۱۶، ص ۲۸۱
📙 بحار الأنوار، ج ۷۰، ص ۳۷۵
📕 البرهان في تفسير القرآن ج ۴، ص ۳۵۲[سورة الروم، آیة 41]
〰️〰️🔸〰️〰️🔸〰️〰️🔸〰️〰️🔸〰️〰️
✴️ ابو خالد كابلى گويد:شنيدم كه امام زين العابدين عليه السّلام فرمود:
گناهانى كه نعمت را تغيير مىدهند عبارتند؛ از:ظلم و تعدّى بر مردم،و ترك عمل خيرى كه به آن عادت شده،و ترك أمر به نيكيها،و كفران نعمت،و ترك شكر،اينها همان است كه خدا در بارهاش فرمود:«
إِنَّ اَللّٰهَ لاٰ يُغَيِّرُ مٰا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوا مٰا بِأَنْفُسِهِمْ »(خداوند وضع هيچ گروهى را دگرگون نمىسازد جز آنكه خودشان حالات روحى خود را دگرگون سازند-رعد ۱۱:۱۳).
و آن گناهانى كه موجب پشيمانى مىگردد،كشتن فردى است كه خداوند منع كرده و فرموده است:«
وَ لاٰ تَقْتُلُوا اَلنَّفْسَ اَلَّتِي حَرَّمَ اَللّٰهُ »(و نفسى را كه خدا حرام كرده است،نكشيد-اسرى ۳۳:۱۷). و خداوند در داستان قابيل فرمود:وى چون هابيل را كشت و از دفن او عاجز شد،نفس سركش او قتل برادرش را در نظر وى خوب جلوه داد:« فَأَصْبَحَ مِنَ اَلنّٰادِمِينَ »(پس گشت از پشيمانان-مائده ۳۱:۵).و(از ديگر گناهان)ترك پيوند خويشاوندى آنقدر كه از او چشم بپوشند(مثل آنكه چنين خويشاوندى نداشتهاند)، و ترك نماز تا وقت آن بگذرد، و ترك وصيّت و ندادن ردّ مظالم، و منع زكات تا هنگامى كه مرگ فرا رسد و زبان از گفتار بازماند.
و گناهانى كه موجب نزول انتقام و خشم الهى است: نافرمانى كردن شخص عارف است،يعنى:با آنكه شناخت دارد سر به طغيان برداشته و بر مردم گردن فرازى كند و بعضى از آنان را مورد استهزا و نيشخند قرار دهد.
و گناهانى كه باعث مىگردد بهرۀ الهى از انسان دور گردد: اظهار نيازمندى نمودن، و خوابيدن در ثلث اوّل شب(وقت نماز عشا) و در وقت نماز صبح، و نعمت را خوار شمردن و گله از معبود بزرگوار نمودن است.
و گناهانى كه پردههاى عصمت را پاره مىكند عبارتند از: نوشيدن هر نوع از مشروبات مستكننده، قمار بازى، و انجام كارهاى مضحك، و آنچه موجب خندههاى بيجا است از لغو گويى و شوخى، عيبجوئى مردم، بازگو كردن آن،.و همنشينى با كافران و آدمهاى بىبند و بار و شكّاك.
و گناهانى كه بلا نازل مىكنند: ترك فريادرسى مظلوم و يارى ندادن او، و رها ساختن امر بمعروف و نهى از منكر است.و گناهانى كه دولت (ثروت و قدرت و حكومت) را از انسان مىگيرد و به دشمنان مىدهد، ستم آشكارا، و علنى شدن گناه و سرپيچى از حق، و مباح شمردن آنچه حرام شمرده شده است،و نافرمانى از نيكان و سر فرودآوردن در برابر ستمگران،مىباشد.
و گناهانى كه به كشيده شدن انسان به سوى فنا و نيستى سرعت مىبخشد، قطع رحم، سوگند دروغ، و دروغگوئى، زنا، و بستن راه مسلمانان، و ناروا ادّعاى امامت كردن است.
و گناهانى كه اميد را بدل به نوميدى مىكند: مأيوس شدن از رحمت خدا، و نااميدى از مهر پروردگار و اعتماد كردن به غير خدا، و دروغ پنداشتن نويد خداى عزّ و جلّ، مىباشند.
و گناهانى كه هوا را تيره و تار مىگرداند: جادوگرى، خبر غيب گفتن و فال زدن، و ايمان داشتن به ستاره و تكذيب تقدير الهى، و نافرمانى و آزردن پدر و مادر است.
و گناهانى كه پردهها را كنار مىزند: وام خواستن بدون آنكه قصد باز پرداخت آن را داشته باشد، و زياده روى در بيهوده خرج كردن، و براى خانواده و فرزند و خويشاوند خرج نكردن، و بداخلاقى، و كم صبرى، و دلتنگى و بىقرار بودن از غم، و كاهلى نمودن، و سبك شمردن مؤمنان است.
و گناهانى كه دعا را باز مىگرداند: نيّت بد داشتن، و پليدى باطن، و دوروئى با برادران دينى، و ترك تصديق به اجابت دعا و تأخير نمازهاى واجب تا وقت بگذرد، و ترك تقرّب جستن به خدا به وسيلۀ نيكى و خيرات، و بد دهنى و گفتن سخن زشت،هستند.
و گناهانى كه مانع آمدن باران مىگردد، بيدادگرى حاكمان است در داورى، و گواهى دادن به دروغ و باطل، و پنهان داشتن شهادت، و ندادن زكات و باز پس ندادن قرض و ساير ما يحتاج(چون تبر و تيشه و آلات كار) و سخت شدن دلها بر بينوايان و نيازمندان و ستم نمودن به يتيمان و بيوه زنان، و تشر زدن بر درخواستكننده، و مأوى ندادن و رد كردن او در شب هنگام.
〰️〰️🔸〰️〰️🔸〰️〰️🔸〰️〰️🔸〰️〰️
🤲 اللهم عجل لولیک الفرج وَ العافیة و النصر
🤲 اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِی وَ لِوالدَیَّ و للمومنین یومَ یقومُ الحساب بجاه محمد و آل محمد صلوات الله علیهم اجمعین.
ثبت دیدگاه