✳️ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِی عُبَیْدَةَ الْحَذَّاءِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ علیه السلام عَنِ الِاسْتِطَاعَةِ وَ قَوْلِ النَّاسِ فَقَالَ وَ تَلَا هَذِهِ الْآیَةَ «وَ لا یَزالُونَ مُخْتَلِفِینَ إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّکَ وَ لِذلِکَ خَلَقَهُمْ» یَا ابَا عُبَیْدَةَ النَّاسُ مُخْتَلِفُونَ فِی إِصَابَةِ الْقَوْلِ وَ کُلُّهُمْ هَالِکٌ قَالَ قُلْتُ قَوْلُهُ «إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّکَ» قَالَ هُمْ شِیعَتُنَا وَ لِرَحْمَتِهِ خَلَقَهُمْ وَ هُوَ قَوْلُهُ «وَ لِذلِکَ خَلَقَهُمْ» یَقُولُ لِطَاعَةِ الْإِمَامَةِ الرَّحْمَةُ الَّتِی یَقُولُ «وَ رَحْمَتِی وَسِعَتْ کُلَّ شَیْ ءٍ» یَقُولُ عِلْمُ الْإِمَامِ وَ وَسِعَ عِلْمُهُ الَّذِی هُوَ مِنْ عِلْمِهِ کُلُّ شَیْ ءٍ وَ هُوَ شِیعَتُنَا، ثُمَّ قَالَ «فَسَأَکْتُبُها لِلَّذِینَ یَتَّقُونَ» یَعْنِی وَلَایَةَ غَیْرِ الْإِمَامِ وَ طَاعَتَهُ ثُمَّ قَالَ «یَجِدُونَهُ مَکْتُوباً عِنْدَهُمْ فِی التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِیلِ» یَعْنِی النَّبِیَّ صلی الله علیه و آله وَ الْوَصِیَّ وَ الْقَائِمَ یَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ إِذَا قَامَ وَ یَنْهاهُمْ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ الْمُنْکَرُ مَنْ أَنْکَرَ فَضْلَ الْإِمَامِ وَ جَحَدَهُ «وَ یُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِّباتِ» أَخْذَ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِهِ «وَ یُحَرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبائِثَ» وَ الْخَبَائِثُ قَوْلُ مَنْ خَالَفَ «وَ یَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ» وَ هِیَ الذُّنُوبُ الَّتِی کَانُوا فِیهَا قَبْلَ مَعْرِفَتِهِمْ فَضْلَ الْإِمَامِ «وَ الْأَغْلالَ الَّتِی کانَتْ عَلَیْهِمْ» وَ الْأَغْلَالُ مَا کَانُوا یَقُولُونَ مِمَّا لَمْ یَکُونُوا أُمِرُوا بِهِ مِنْ تَرْکِ فَضْلِ الْإِمَامِ فَلَمَّا عَرَفُوا فَضْلَ الْإِمَامِ وَضَعَ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ الْإِصْرُ الذَّنْبُ وَ هِیَ الْآصَارُ ثُمَّ نَسَبَهُمْ فَقَالَ فَالَّذِینَ آمَنُوا یَعْنِی بِالْإِمَامِ وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِی أُنْزِلَ مَعَهُ أُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ یَعْنِی الَّذِینَ اجْتَنَبُوا
الْجِبْتَ وَ الطَّاغُوتَ أَنْ یَعْبُدُوهَا وَ الْجِبْتُ وَ الطَّاغُوتُ فُلَانٌ وَ فُلَانٌ وَ فُلَانٌ وَ الْعِبَادَةُ طَاعَةُ النَّاسِ لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَنِیبُوا إِلی رَبِّکُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ ثُمَّ جَزَاهُمْ فَقَالَ لَهُمُ الْبُشْری فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ فِی الْآخِرَةِ وَ الْإِمَامُ یُبَشِّرُهُمْ بِقِیَامِ الْقَائِمِ وَ بِظُهُورِهِ وَ بِقَتْلِ أَعْدَائِهِمْ وَ بِالنَّجَاةِ فِی الْآخِرَةِ وَ الْوُرُودِ عَلَی مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله وَ آلِهِ الصَّادِقِینَ عَلَی الْحَوْضِ.
✴️ ابو عبیده حذاء گفت: از حضرت باقر علیه السّلام راجع به استطاعت (اختیار و جبر) و اختلاف مردم در باره آن سؤال کردم. امام علیه السّلام پس از خواندن این آیه:«وَ لا یَزالُونَ مُخْتَلِفِینَ * إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّکَ وَ لِذلِکَ خَلَقَهُمْ»، (هود / ۱۱۸ و ۱۱۹) {در حالی که پیوسته در اختلافند مگر کسانی که پروردگار تو به آنان رحم کرده و برای همین آنان را آفریده است. } فرمود: مردم در ادعای خود راجع به این مسأله اختلاف دارند. همه آنها در اشتباهند و هلاک شده اند. عرض کردم، در آیه استثناء شده «إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّکَ». فرمود: آری آنها شیعیان ما هستند و به خاطر رحمتش ایشان را آفرید و این است معنای آیه «وَ لِذلِکَ خَلَقَهُمْ». میگوید، برای پیروی و اطاعت امام. رحمتی که خدا در باره آن میفرماید: «وَ رَحْمَتِی وَسِعَتْ کُلَّ شَیْ ءٍ» {و رحمتم همه چیز را فرا گرفته است} یعنی علم امام که از علم خدا است، همه چیز را فرا گرفته؛ منظور شیعیان هستند. آنگاه فرمود: «فَسَأَکْتُبُها لِلَّذِینَ یَتَّقُونَ»،(اعراف / ۱۵۶) -{و به زودی آن را برای کسانی که پرهیزگاری میکنند مقرر میدارم. } یعنی پرهیز از فرمانبرداری و پیروی از غیر امام.
باز فرمود: «یَجِدُونَهُ مَکْتُوباً عِنْدَهُمْ فِی التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِیلِ» {[نام] او را نزد خود در تورات و انجیل نوشته مییابند} یعنی پیامبر اکرم و وصی او و حضرت قائم را «یَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ» که وقتی حضرت قائم قیام کند، آنها را امر به معروف مینماید «وَ یَنْهاهُمْ عَنِ الْمُنْکَرِ» و منکر کسی است که فضل امام را انکار کند و از پیروی او امتناع ورزد.
«وَ یُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِّباتِ» یعنی گرفتن علم را از اهلش «وَ یُحَرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبائِثَ» یعنی گرفتن و پیروی از عقیده مخالفین «وَ یَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ» گناهانی که قبل از معرفت فضل امام مرتکب شده اند…
«وَ الْأَغْلالَ الَّتِی کانَتْ عَلَیْهِمْ» {و از [دوش] آنان قید و بندهایی را که بر ایشان بوده است برمی دارد. } اغلال در آیه عبارت است از اعتقادهایی که راجع به فاصله گرفتن از امام و ترک اعتقاد به مقام امام داشته اند، وقتی اعتراف به مقام امام پیدا کردند، گناه از آنها برداشته میشود.
«اصر» یعنی گناه و جمع آن «آصار». آنگاه خداوند در آیه شروع به توصیف شیعیان مینماید:
«فَالَّذِینَ آمَنُوا بِهِ» یعنی به امام «وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِی أُنْزِلَ مَعَهُ أُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ» (همان / ۱۵۷) {پس کسانی که به او ایمان آوردند و بزرگش داشتند و یاریش کردند و نوری را که با او نازل شده است پیروی کردند، آنان همان رستگارانند.}
یعنی کسانی که از اطاعت
جبت و طاغوت و پرستش آنها پرهیز میکنند، جبت و طاغوت فلان و فلان و فلان است و عبادت عبارت است از اطاعت آنها. سپس این آیه را قرائت نمود: «وَ أَنِیبُوا إِلی رَبِّکُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ»(زمر / ۵۴) {به سوی پروردگارتان بازگردید و تسلیم او شوید. }
سپس خداوند پاداش و جزای ایشان را بیان میکند: «لَهُمُ الْبُشْری فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ فِی الْآخِرَةِ» (یونس / ۶۴) {در زندگی دنیا و در آخرت مژده برای آنان است} یعنی امام آنها را به قیام قائم و ظهور آن جناب و کشتن دشمنانشان و نجات در آخرت و رسیدن به خدمت حضرت محمّد و ائمه علیهم السّلام در حوض کوثر بشارت میدهد.
📚 أصول الکافی، ج ۱، ص۴۲۹ و ۴۳۰ / بحار الأنوار، ج ۲۴، ص ۳۵۳/إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات ج ۵، ص ۶۰ / البرهان /نورالثقلین / کنزالدقائق
〰️〰️🔸〰️〰️🔸〰️〰️🔸〰️〰️🔸〰️〰️
🤲 اللهم عجل لولیک الفرج و العافیه و النصر و اجعلنا من خیر اعوانه و انصاره و الفائزین بلقائه و الراضین بفعله و المستشهدین بین یدیه.
ثبت دیدگاه