*
سؤالات ابوحنیفه از امام صادق علیه السلام؛ معروف و مُنکر در بین اهل آسمان و زمين، معنای نعمت در آیه، و علت تازگی و جدید بودن قرآن*
سؤالات ابوحنیفه از امام صادق علیه السلام؛ معروف و مُنکر در بین اهل آسمان و زمين، معنای نعمت در آیه، و علت تازگی و جدید بودن قرآن*
کنز، کنز جامع الفوائد و تأویل الآیات الظاهرة رَوَی الشَّیْخُ الْمُفِیدُ قَدَّسَ اللَّهُ رُوحَهُ بِإِسْنَادِهِ إِلَی مُحَمَّدِ بْنِ السَّائِبِ الْکَلْبِیِّ قَالَ: *لَمَّا قَدِمَ الصَّادِقُ علیه السلام الْعِرَاقَ نَزَلَ الْحِیرَةَ فَدَخَلَ عَلَیْهِ أَبُو حَنِیفَةَ وَ سَأَلَهُ عَنْ مَسَائِلَ* وَ کَانَ مِمَّا سَأَلَهُ أَنْ قَالَ لَهُ: *جُعِلْتُ فِدَاکَ مَا الْأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ؟؟!* فَقَالَ علیه السلام: *الْمَعْرُوفُ یَا أَبَا حَنِیفَةَ الْمَعْرُوفُ فِی أَهْلِ السَّمَاءِ الْمَعْرُوفُ فِی أَهْلِ الْأَرْضِ وَ ذَاکَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ علیهما السلام.*قَالَ: جُعِلْتُ فِدَاکَ فَمَا الْمُنْکَرُ؟؟! قَالَ: *اللَّذَانِ ظَلَمَاهُ حَقَّهُ وَ ابْتَزَّاهُ أَمْرَهُ وَ حَمَلَا النَّاسَ عَلَی کَتِفِهِ.*
قَالَ: *أَلَا مَا هُوَ أَنْ تَرَی الرَّجُلَ عَلَی مَعَاصِی اللَّهِ فَتَنْهَاهُ عَنْهَا؟؟!*
فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام: *لَیْسَ ذَاکَ بِأَمْرٍ بِمَعْرُوفٍ وَ لَا نَهْیٍ عَنْ مُنْکَرٍ إِنَّمَا ذَاکَ خَیْرٌ قَدَّمَهُ.*
قَالَ أَبُو حَنِیفَةَ: أَخْبِرْنِی جُعِلْتُ فِدَاکَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ *ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِیمِ؟* قَالَ(علیه السلام): *فَمَا هُوَ عِنْدَکَ یَا أَبَا حَنِیفَةَ؟؟!*
قَالَ: *الْأَمْنُ فِی السَّرْبِ [الطَّریق] وَ صِحَّةُ الْبَدَنِ وَ الْقُوتُ الْحَاضِرُ.*
فَقَالَ (علیه السلام) *یَا أَبَا حَنِیفَةَ لَئِنْ وَقَّفَکَ اللَّهُ وَ أَوْقَفَکَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ حَتَّی یَسْأَلَکَ عَنْ کُلِّ أَکْلَةٍ أَکَلْتَهَا وَ شَرْبَةٍ شَرِبْتَهَا لَیَطُولَنَّ وُقُوفُکَ.* قَالَ فَمَا النَّعِیمُ جُعِلْتُ فِدَاکَ؟؟!
️ قَالَ(علیه السلام): *النَّعِیمُ نَحْنُ الَّذِینَ أَنْقَذَ اللَّهُ النَّاسَ بِنَا مِنَ الضَّلَالَةِ وَ بَصَّرَهُمْ بِنَا مِنَ الْعَمَی وَ عَلَّمَهُمْ بِنَا مِنَ الْجَهْلِ.*قَالَ: جُعِلْتُ فِدَاکَ فَکَیْفَ کَانَ الْقُرْآنُ جَدِیداً أَبَداً؟؟! قَالَ *لِأَنَّهُ لَمْ یُجْعَلْ لِزَمَانٍ دُونَ زَمَانٍ فَتُخْلِقَهُ الْأَیَّامُ وَ لَوْ کَانَ کَذَلِکَ لَفَنِیَ الْقُرْآنُ قَبْلَ فَنَاءِ الْعَالَمِ.*
محمّد بن سائب کلینی گفت، *وقتی حضرت صادق علیه السّلام به عراق آمد در حیره منزل کرد* . *ابو حنیفه خدمت امام علیه السّلام رسید و چند سؤال کرد،* از آن جمله پرسید، فدایت شوم امر به معروف چیست؟
فرمود: *ابو حنیفه! معروف آن کسی است که در میان اهل آسمان معروف و در میان اهل زمین معروف است و او امیر المؤمنین علی بن ابی طالب است.*
عرض کردم: فدایت شوم، منکر چیست؟ فرمود: *آن دو نفر(ابوبکر و عمر لعنهما الله) که به او در مورد حقش ستم روا داشتند و مقام او را گرفتند و مردم را بر دوش او سوار کردند.*️ ابو حنیفه گفت: مگر منکر این نیست که ببینی شخصی مشغول معصیت خدا است و او را بازداری؟ امام صادق علیه السّلام فرمود: *این امر به معروف و نهی از منکر نیست، این کار خوبی است که انجام داده.*
ابو حنیفه: گفت تفسیر این آیه را برایم بفرمایید: *«ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِیمِ»* ( و در آن روز از نعمت پرسیده خواهید شد). *فرمود: به نظر تو چیست؟* ابو حنیفه پاسخ داد، امنیت راه و صحت بدن و خوراک حاضر.️فرمود: *یا ابا حنیفه! اگر خدا تو را در روز قیامت نگه دارد و از هر خوراکی که خوردهای و هر آبی که آشامیدهای بپرسد، خیلی باید آنجا بایستی.* عرض کرد، پس نعیم چیست؟فرمود: *نعیم ما هستیم که خداوند به واسطه ما مردم را از گمراهی نجات بخشید و از کوری بینا کرد و از نادانی خارج نمود.*عرض کرد فدایت شوم، *چگونه قرآن پیوسته تازه است؟*فرمود: *زیرا برای یک زمان مخصوص قرار داده نشده که موجب کهنگی آن شود، اگر چنین بود قرآن قبل از فنای عالم از میان میرفت.*
بحار الأنوار ج ۲۴ ص ۵۸ ح ۳۴
کنز الفوائد(النسخة الرضویة)، ص۴۹۱ و ۴۹۲
*اللَّهُمَّ عَجِّل لولیّک الفرج* *اللهم العن الجبت و الطاغوت و النعثل* *اللهم ما عَرَّفْتَنا مِنَ الْحَقِّ فَحَمِّلْناهُ وَما قَصُرْنا عَنْهُ فَبَلِّغْناهُ.*
ثبت دیدگاه