اَلتَّوْقِيعُ اَلَّذِي خَرَجَ فِيمَنِ اِرْتَابَ فِيهِ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ ج، [الإحتجاج] ، عَنِ اَلشَّيْخِ اَلْمُوَثَّقِ أَبِي عُمَرَ اَلْعَامِرِيِّ رَحْمَةُ اَللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ : تَشَاجَرَ اِبْنُ أَبِي غَانِمٍ اَلْقَزْوِينِيُّ وَ جَمَاعَةٌ مِنَ اَلشِّيعَةِ فِي اَلْخَلَفِ فَذَكَرَ اِبْنُ أَبِي غَانِمٍ أَنَّ أَبَا مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ مَضَى وَ لاَ خَلَفَ لَهُ ثُمَّ إِنَّهُمْ كَتَبُوا فِي ذَلِكَ كِتَاباً وَ أَنْفَذُوهُ إِلَى اَلنَّاحِيَةِ وَ أَعْلَمُوا بِمَا تَشَاجَرُوا فِيهِ فَوَرَدَ جَوَابُ كِتَابِهِمْ بِخَطِّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ عَلَى آبَائِهِ بِسْمِ اَللّٰهِ اَلرَّحْمٰنِ اَلرَّحِيمِ عَافَانَا اَللَّهُ وَ إِيَّاكُمْ مِنَ اَلْفِتَنِ وَ وَهَبَ لَنَا وَ لَكُمْ رُوحَ اَلْيَقِينِ وَ أَجَارَنَا وَ إِيَّاكُمْ مِنْ سُوءِ اَلْمُنْقَلَبِ إِنَّهُ أُنْهِيَ إِلَيَّ اِرْتِيَابُ جَمَاعَةٍ مِنْكُمْ فِي اَلدِّينِ وَ مَا دَخَلَهُمْ مِنَ اَلشَّكِّ وَ اَلْحَيْرَةِ فِي وُلاَةِ أَمْرِهِمْ فَغَمَّنَا ذَلِكَ لَكُمْ لاَ لَنَا وَ سَأَوْنَا فِيكُمْ لاَ فِينَا لِأَنَّ اَللَّهَ مَعَنَا فَلاَ فَاقَةَ بِنَا إِلَى غَيْرِهِ وَ اَلْحَقُّ مَعَنَا فَلَنْ يُوحِشَنَا مَنْ قَعَدَ عَنَّا وَ نَحْنُ صَنَائِعُ رَبِّنَا وَ اَلْخَلْقُ بَعْدَ صَنَائِعِنَا يَا هَؤُلاَءِ مَا لَكُمْ فِي اَلرَّيْبِ تَتَرَدَّدُونَ وَ فِي اَلْحَيْرَةِ تَنْعَكِسُونَ – أَ وَ مَا سَمِعْتُمُ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اَللّٰهَ وَ أَطِيعُوا اَلرَّسُولَ وَ أُولِي اَلْأَمْرِ مِنْكُمْ – أَ وَ مَا عَلِمْتُمْ مَا جَاءَتْ بِهِ اَلْآثَارُ مِمَّا يَكُونُ وَ يَحْدُثُ فِي أَئِمَّتِكُمْ عَلَى اَلْمَاضِينَ وَ اَلْبَاقِينَ مِنْهُمْ عَلَيْهِمُ السَّلاَمُ أَ وَ مَا رَأَيْتُمْ كَيْفَ جَعَلَ اَللَّهُ لَكُمْ مَعَاقِلَ تَأْوُونَ إِلَيْهَا وَ أَعْلاَماً تَهْتَدُونَ بِهَا مِنْ لَدُنْ آدَمَ إِلَى أَنْ ظَهَرَ اَلْمَاضِي عَلَيْهِ السَّلاَمُ كُلَّمَا غَابَ عَلَمٌ بَدَا عَلَمٌ وَ إِذَا أَفَلَ نَجْمٌ طَلَعَ نَجْمٌ فَلَمَّا قَبَضَهُ اَللَّهُ إِلَيْهِ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اَللَّهَ أَبْطَلَ دِينَهُ وَ قَطَعَ اَلسَّبَبَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ خَلْقِهِ كَلاَّ مَا كَانَ ذَلِكَ وَ لاَ يَكُونُ حَتَّى تَقُومَ اَلسَّاعَةُ وَ يَظْهَرَ أَمْرُ اَللَّهِ وَ هُمْ كَارِهُونَ وَ إِنَّ اَلْمَاضِيَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ مَضَى سَعِيداً فَقِيداً عَلَى مِنْهَاجِ آبَائِهِ عَلَيْهِمُ السَّلاَمُ حَذْوَ اَلنَّعْلِ بِالنَّعْلِ وَ فِينَا وَصِيَّتُهُ وَ عِلْمُهُ وَ مَنْ هُوَ خَلَفُهُ وَ مَنْ يَسُدُّ مَسَدَّهُ وَ لاَ يُنَازِعُنَا مَوْضِعَهُ إِلاَّ ظَالِمٌ آثِمٌ وَ لاَ يَدَّعِيهِ دُونَنَا إِلاَّ جَاحِدٌ كَافِرٌ وَ لَوْ لاَ أَنَّ أَمْرَ اَللَّهِ لاَ يُغْلَبُ وَ سِرَّهُ لاَ يُظْهَرُ وَ لاَ يُعْلَنُ لَظَهَرَ لَكُمْ مِنْ حَقِّنَا مَا تَبْهَرُ مِنْهُ عُقُولُكُمْ وَ يُزِيلُ شُكُوكَكُمْ لَكِنَّهُ مَا شَاءَ اَللَّهُ كَانَ وَ لِكُلِّ أَجَلٍ كِتَابٌ فَاتَّقُوا اَللَّهَ وَ سَلِّمُوا لَنَا وَ رُدُّوا اَلْأَمْرَ إِلَيْنَا فَعَلَيْنَا اَلْإِصْدَارُ كَمَا كَانَ مِنَّا اَلْإِيرَادُ وَ لاَ تُحَاوِلُوا كَشْفَ مَا غُطِّيَ عَنْكُمْ وَ لاَ تَمِيلُوا عَنِ اَلْيَمِينِ وَ تَعْدِلُوا إِلَى اَلْيَسَارِ وَ اِجْعَلُوا قَصْدَكُمْ إِلَيْنَا بِالْمَوَدَّةِ عَلَى اَلسُنَّةِ اَلْوَاضِحَةِ فَقَدْ نَصَحْتُ لَكُمْ وَ اَللَّهُ شَاهِدٌ عَلَيَّ وَ عَلَيْكُمْ وَ لَوْ لاَ مَا عِنْدَنَا مِنْ مَحَبَّةِ صَلاَحِكُمْ وَ رَحْمَتِكُمْ وَ اَلْإِشْفَاقِ عَلَيْكُمْ لَكُنَّا عَنْ مُخَاطَبَتِكُمْ فِي شُغُلٍ مِمَّا قَدِ اُمْتُحِنَّا مِنْ مُنَازَعَةِ اَلظَّالِمِ اَلْعُتُلِّ اَلضَّالِّ اَلْمُتَابِعِ فِي غَيِّهِ اَلْمُضَادِّ لِرَبِّهِ اَلْمُدَّعِي مَا لَيْسَ لَهُ اَلْجَاحِدِ حَقَّ مَنِ اِفْتَرَضَ اَللَّهُ طَاعَتَهُ اَلظَّالِمِ اَلْغَاصِبِ وَ فِي اِبْنَةِ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لِي أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ وَ سَيُرْدِي اَلْجَاهِلَ رِدَاءُ عَمَلِهِ – وَ سَيَعْلَمُ اَلْكَافِرُ لِمَنْ عُقْبَى اَلدّٰارِ عَصَمَنَا اَللَّهُ وَ إِيَّاكُمْ مِنَ اَلْمَهَالِكِ وَ اَلْأَسْوَاءِ وَ اَلْآفَاتِ وَ اَلْعَاهَاتِ كُلِّهَا بِرَحْمَتِهِ فَإِنَّهُ وَلِيُّ ذَلِكَ وَ اَلْقَادِرُ عَلَى مَا يَشَاءُ وَ كَانَ لَنَا وَ لَكُمْ وَلِيّاً وَ حَافِظاً وَ اَلسَّلاَمُ عَلَى جَمِيعِ اَلْأَوْصِيَاءِ وَ اَلْأَوْلِيَاءِ وَ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ رَحْمَةُ اَللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ وَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ اَلنَّبِيِّ وَ سَلَّمَ تَسْلِيماً .
بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم السلام ج ۵۳، ص ۱۷۸
الاحتجاج ج ۲، ص ۴۶۶
الغيبة (للطوسی) ج ۱، ص ۲۸۵
نوادر الأخبار فیما یتعلق بأصول الدین ج ۱، ص ۲۳۹
جلد ۱، صفحه ۵۰۶
۲۴۵/۱-على بن ابراهيم رازى گفته است:شيخ مورد اعتمادى در بغداد گفت: ابن ابى غانم قزوينى و جمعى از شيعيان در مورد جانشين امام حسن عسكرى عليه السّلام بحث و مشاجره مىكردند،ابن ابى غانم مدعى شده بود كه ابا محمّد امام عسكرى عليه السّلام از دنيا رفته و جانشينى هم براى ايشان نمانده است.لذا جماعت شيعه در اين خصوص نامهاى را جهت ناحيه مقدسه حضرت صاحب نوشتند و مسأله را به محضر مبارك امام عليه السّلام گزارش دادند.جواب نامه آنها با خط مبارك حضرت به اين ترتيب آمد:
به نام خداوند بخشندۀ مهربان
خداوند تبارك و تعالى ما و شما را از گمراهى و فتنههاى روزگار محافظت فرمايد[و سربلندى كرامت كند]و به ما و شما روح يقين را مرحمت فرمايد و از سختى و بدى روز قيامت،ما و شما را در پناهش قرار دهد.در مورد شكّ و ترديد تعدادى از شما در امر دين،و آنچه از شكّ و سرگردانى در مورد واليان امر امامت به قلب آنها وارد شده است اخبارى به من رسيده و موجب ناراحتى و غم و اندوه ما شده،آن هم براى شما نه براى خودمان.چراكه خداوند تبارك و تعالى با ماست و به غير حضرت حقّ هيچنيازى نداريم،حقّ با ماست،پس از كسى كه از ما دورى بجويد و با ما نيايد هرگز وحشتى نداريم.ما پرورشيافتگان پروردگارمان هستيم و خلق خدا پرورشيافتگان ما هستند.
اى مردم!براى شما چه اتفاقى افتاده است كه در شكّ و ترديد افتاديد؟ و در حيرت و سرگردانى وارونه شدهايد[راه برعكسى مىرويد]؟آيا نشنيدهايد كه خداوند تبارك و تعالى مىفرمايد:«اى كسانى كه ايمان آوردهايد!از خداوند و پيامبر و صاحبان امر از خودتان اطاعت كنيد»؟
آيا آثار و اخبارى كه در مورد امامان گذشته و آينده عليهم السّلام براى شما آمده را نمىدانيد؟آيا نديديد كه خداوند چگونه براى شما پناهگاههايى ايجاد فرمود تا به آنها پناه برده و مأوى كنيد؟و از زمان آدم عليه السّلام تا امامى كه گذشته است[يعنى امام حسن عسكرى عليه السّلام]علامتهايى گذاشت تا به واسطه آنها هدايت بشويد؟و هروقت علم هدايتى غايب شده،از دنيا رفت،علم ديگرى ظاهر شد؟و هرگاه ستارهاى تاريك شد ستاره ديگرى طلوع كرد؟آنگاه كه خداوند تبارك و تعالى او را به جوار رحمت خود برد،شما خيال كرديد كه خداوند دينش را باطل و اسباب و وسائط ارتباط بين خود و خلقش را قطع كرده است؟هرگز اينگونه نيست و تا قيامت هم اين اتفاق نخواهد افتاد.و امر خداوند سبحان ظاهر مىشود،در حالى كه آنها[مرددّين و شكّاكها]علاقهاى به اين امر ندارد.
تحقيقا امام گذشته و قبلى[يعنى امام حسن عسكرى عليه السّلام]بر همان روش پدران بزرگوارش و مانند ايشان عليهم السّلام سعادتمندانه از دنيا رفته است؛ امّا وصيّت و علم او و همچنين جانشين و كسى كه جاى او را پر مىكند در ميان ماست.
هيچكسى درباره جانشينى او با ما منازعه و مخالفت نمىكند به جز ستمگر گناهكار،و غير از ما كسى آن را ادّعا نمىكند مگر آنكه منكر و كافر باشد. اگر نبود اينكه امر خداى متعال[هرگز]مغلوب نشده و رازش ظاهر و علنى نمىشود،حتما در حقّ ما امورى ظاهر مىشد كه عقلهاى شما روشن و شكّ شما از بين مىرفت،لكن هرآنچه كه خدا بخواهد همان مىشود،و براى هر اجل و سرآمدى،كتاب معينى است.
پس تقواى الهى داشته باشيد و تسليم امر ما باشيد،و در مسائل و امورتان به ما مراجعه كنيد،ما هم وظيفه داريم كه علم را به شما ارائه كنيم،چنانكه وظيفه داريم به سمت علم و معنويت راهبرى كنيم.براى آشكار شدن آنچه كه بنابر مصلحتى بر شما مخفى شده است اصرار نكنيد،و از مسير راست و درست منحرف نشويد و ميل چپروى پيدا نكنيد.
قصد و نيتتان را دوستى و محبّت ما بر مبناى سنّت روشن و آشكار رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله قرار دهيد.
من شما را نصيحت كردم،خداوند نيز بر من و شما شاهد و گواه است كه اگر محبت و علاقه ما به صلاح و رحمت شما و شفقت و مهربانى به شما نبود،به جاى اينكه با شما ارتباط داشته باشيم[و نامهنگارى كنيم]در آنچه كه به آن امتحان شدهايد،از منازعه با ستمگر شكمبارۀ گمراه كه پيروى از سركشى و ستمش مىكند،و نسبت به پروردگارش گمراه است و چيزى را ادّعا مىكند كه حقش نيست،و حقّ كسى را كه خداوند اطاعتش را واجب نموده انكار كرده و ظالم و غاصب است، به كار خودمان مشغول مىشديم و شما را از گمراهى هدايت نمىكرديم.
سيره و عمل يگانه دختر پاك رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله براى من الگو و اسوۀ نيكو و پسنديدهاى است،و بدى عمل جاهل به زودى به خودش برمىگردد و هلاكش مىكند،و كافر به زودى خواهد دانست كه خانه آخرت[يعنى بهشت و رضوان الهى]براى كيست.
خداوند تبارك و تعالى با رحمت واسعهاش ما و شما را از هلاكت و بدىها و آفات و مصيبتها حفظ فرمايد كه او ولى اين كار بوده و بر هر كارى كه اراده فرمايد قادر است،و به ما و شما ولايت دارد و حافظ ما و شماست.
سلام و رحمت و بركات خداوند بر تمامى اوصيا و اوليا و مؤمنين باد،و صلى اللّه على محمّد و آل محمّد و سلّم تسليما.
ثبت دیدگاه