شعائر حسینی(۳)
03 آذر 1399 - 10:16
بازدید 31
پ
پ

قسمت سوم، سَبُک و خفیف خطاب کردن اهل بیت علیهم السّلام

باید بدانیم طبق تعالیم و تربیت بلند مرتبه شیعی همان طور که در بین اصحاب حقیقی رسول الله و امیرالمؤمنین و ائمه معصومین صلواة الله علیهم اجمعین و حتی در بین صحابیان منافق رسول الله و امیرالمؤمنین، در ظاهر امر به جز مواردی چند که خلاف آن از آنها صادر شد با احترام خطاب کردن آن حضرات به صورت کنیه و القاب جزو سیره ی لاینفک همگی بوده است که حتی نام بردن به اسامی آن ذوات مقدسه در محضر مقدّسشان نوعی بی احترامی محسوب می شده است. مانند این که تمام اصحاب پیامبر آن حضرت را “یا رسول الله” خطاب می کردند تمام اصحاب امیرالمؤمنین آن حضرت را “یا امیرالمومنین” و “یا اباالحسن” خطاب و صدا می زدند و تمام اصحاب و ائمه اطهار آن حضرت را “یابن رسول الله” و  یا با کنیه صدا می زدند. هیچ گاه یا محمّد و یا علی و یا حسن و یاحسین از آنها شنیده نمی شد، الاّ مواردی معدود که عرب بدوی می آمد و معرفت به رسول الله نداشت صدا می زد یا محمّد و یا آن ملعونی که در بستر مریضی آن حضرت جسارت کرد و “انّ الرّجلَ لَیَهجُر” گفت و یا اشعث بن قیس منافق مشهور در پایان جنگ صفین هنگامی که از آن حضرت بالاجبار می خواست تا مالک اشتر دست از جنگ بکشد همیشه “یا امیرالمؤمنین” صدا میزد، اما این بار تجّری کرد و به نوعی می خواست جسارت کند، آن حضرت را “یا علی” خطاب کرد و مواردی دیگر از خطابات خوارج و غیره به آن حضرت و دیگر معصومین علیهم السّلام که به اسم تنها خطاب کردند و جسارت تلقی می گردید. البته اشتباه نشود که موارد استثناء خارج از موضوع است. با این مقدمّه معلوم می شود که با احترام هر چه بیشتر خطاب کردن آن ذوات مقدّسه جزء معرفت و تربیت صحیح دینی است که تا به امروز بین شیعیان آگاه هم چنان به قوّت خود باقی است که آیات قرآن و احادیث و ادعیه ی مأثوره از آن حضرات همه دلالت بر این موضوع مهم دارد.

 در آیه ۶۴ سوره مبارکه نور خداوند می فرماید « لَّا تَجْعَلُوا دُعَاءَ الرَّ‌سُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاءِ بَعْضِكُم بَعْضًا » “ای مؤمنین دعای رسول یعنی خطاب کردن و ندا کردن رسول الله را مانند ندا کردن و خطاب کردن بین خودتان که یگدیگر را  صدا می زنید، قرار ندهید.” این آیه صراحتاً اعلام می کند بدون حفظ ادب و عامیانه و سَبُک رسول الله را مورد خطاب قرار ندهید و هم چنین مالک یکی از اصحاب امام صادق علیه السّلام درباره ی سیره آن حضرت می گوید ” وَ لَقَدْ كُنْتُ أَرَى جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ ع وَ كَانَ‏ كَثِيرَ الدُّعَابَةِ وَ التَّبَسُّمِ فَإِذَا ذُكِرَ عِنْدَهُ النَّبِيُّ ص اصْفَرَّ وَ مَا رَأَيْتُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ص إِلَّا عَلَى طَهَارَة[۱]” “من جعفر بن محمد علیه السّلام را بسیار متبسّم و مزاح کننده می دیدم پس هنگامی که ذکر یاد پیامبر (صلی الله علیه واله ) به میان می آمد روی مبارکش زرد می شد و هیچگاه ندیدم که آن حضرت از پیامبر گفتگو و حدیث بفرماید جز آنکه با طهارت باشد” یعنی امام صادق علیه السّلام نام پیامبر ( صلی الله علیه واله ) را بدون وضو بر زبان جاری نمی کرد و یا در احادیث و ادعیه که مجال ذکر آنها نیست، بسیار این موضوع واضح و مبیّن است . با وجود این نوع تربیت شیعی متأسفانه مشاهده می شود که بعضی چطور سَبُک آن حضرات را در اشعار و مرثیه ها و یا احیاناً در سخن گفتن ها مورد خطاب قرار می دهند که در بعضی مواقع جدّاً کلماتی به کار می برند که شرم آور است و این ها نیست جز قلّت معرفت و جهالت و بی توجّهی از سوی شیعیان و در موارد هم دستان مرموز خبیث مخالفین در خفاست و موضوع مهم دیگر این قسمت آن است که باید محتویات اشعار و مراثی هم دارای معانی والا و بالا نسبت به حضرات معصومین علیهم السّلام باشد و این امور مطالبی است عقلی و نقلی که رعایت آن ها هم لازم بوده و جدّاً باید عزیزان شاعران اهل بیت علیهم السّلام و دیگر کسانی که اهل قلم هستند به این موضوع دقّت وافی بکنند تا حقیقتاَ از این مطالب سَبُک و سَخیف بی محتوا که در بسیاری از این اشعار و مرائی سروده شده دیده شده ، پرهیز شود که ان شاء الله جامعه ی شیعه در راه شعائر الله راه رشد و تعالی را بپیماید نه اینکه به قهقرا و بیراهه نیل پیدا کند و مطالب و موضوعات بسیاری دیگر در این راستا وجود دارد که حقیقتاً در این خلاصه گویی امکان شرح و بسط آنها نیست. فقط اشاراتی در حد لازم انجام شد. اکنون با توجّه به سه قسمت ریشه مشکلات موجود در شعائر مذهبی که بیان گردید، به جهت جلوگیری از اطاله ی کلام ضمن ارجاع عزیزان به  20تذکری که مرحوم شیخ عباس قمی رضوان الله علیه در پایان کتاب نفس المهموم بیان کرده و نیز تذکّراتی و نکاتی را جداگانه در پیوست تحت عنوان تذکرات لازمه و ضمیمه ی اول تقدیم می شود تا همه عزیزان دست اندر کار اقامه شعائر و مجالس اعم از شعرا و ذاکرین و مداحان آنها را مورد توجّه قرارداده و به کار ببندند تا هر چه بهتر و صحیح تر و جذاب تر مجالس عزا و محفل سرور اهل بیت علیهم السّلام بر طبق موازین شرعی برگزار گردد که بتوان از آن مجالس و شعائر ضبط صوتی و تصویری نمود که در شبکه های تلویزیونی جهانی شیعیان در معرض دید و شنود محبّین اهل بیت علیهم السّلام و دیگر مردم دنیا قرار بگیرد تا ضمن نوع صحیح اقامه ی شعائر و برگزاری مجالس اهل بیت علیهم السّلام و انتشار آن نیز مورد استفاده و آموزش عمومی قرار بگیرد.


[۱] بحار الأنوار (ط – بيروت) ؛ ج‏۱۷ ؛ ص۳۳

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.