شخصیت علمی امام صادق (ع)
03 آذر 1399 - 9:45
بازدید 16
پ
پ

شخصیت علمی امام صادق (ع)

در دوره ی امامت امام صادق (ع) مسلمانان بیش از پیش به علم و دانش روی آوردند و در بیشتر شهرهای قلمرو اسلام به ویژه در مدینه، مکّه، کوفه، بصره و … مجالس درس و مناظره های علمی دایر و از رونق خاصی برخوردار گردید. در این زمان با استفاده از فرصت به دست آمده امام صادق (ع) توانست نهضت علمی فرهنگی پدرشان امام باقر (ع) را ادامه داده و علوم و معارف اهل بیت را بیان کرده و در همه جا منتشر کنند. سفرهای اجباری و اختیاری امام به عراق و به شهرهای حیره، هاشمیه و کوفه و برخورد با اربابان دیگر مذاهب فقهی و کلامی و شرکت در مناظره ها نقش به سزائی در معرّفی علوم اهل بیت و گسترش آن در جامعه داشت. در این شهرها گروه های مختلف برای فرا گیری دانش نزد امام می آمدند در این دوره علوم و فلسفه ی ایرانی ، هندی و یونانی به حوزه ی اسلامی راه یافت و بازار ترجمه ی علوم گوناگون از زبانهای مختلف به زبان عربی گرم و پر رونق گردید.

امام صادق (ع) با تمام جریان های فکری آن روز بر خورد کرده و موضوع اسلام و تشیّع را در برابر آنها روشن ساخته و برتری بینش اسلامی تشیّع را ثابت کردند. مناظرات ایشان با اربابان دانش های گوناگون همچون پزشکان، وفقیهان، منجّمان، متکلّمان، صوفیان و …. به ویژه مناظرات ایشان با ابو حنیفه مشهور و در منابع شیعه و سنّی موجود است. بعد از شهادت امام باقر (ع) شاگردان ایشان گرد وجود امام صادق (ع) حلقه زدند و امام (ع) با جذب شاگردان جدید به تأسیس یک نهضت عظیم فکری و فرهنگی و بالنده مبادرت ورزیدند، به گونه ای که طولی نکشید مسجد نبوی در مدینه و مسجد کوفه در شهر کوفه به دانشگاهی عظیم تبدیل شد .در گیری بنی امیّه و بنی عبّاس ، آنان را به خودشان مشغول کرده بود و فرصتی طلایی برای امام و شاگردانش به وجود آورده بود. آن حضرت با استفاده از این فرصت به باز سازی و نوسازی فرهنگ ناب اسلام پرداختند و شیفتگان مکتب حق از اطراف و اکناف به مرکز حجاز ّیعنی مدینه سرازیر شدند و چون پروانه به گرد شمع وجود امام صادق (ع) تجمّع کردند. امام (ع) هر یک از شاگردان خود را در رشته هایی که با ذوق و قریحه ی آنان سازگار بود، تشویق و تعلیم می نمود و در نتیجه هر کدام از آنها در یک یا دو رشته از علوم تخصّص پیدا می کردند.

اصحاب و شاگردان معروف امام صادق (علیه السّلام): هشام ابن حکم (۳۱جلد کتاب نوشته اند ) ، محمّد ابن مسلم ، هشام ابن سالم، مومن الطاق، ابان بن تغلب، اسحاق بن عمار، برید، صفوان بن مهران، ابو حمزه ثمالی، زراره بن اعین شیبانی، عبدالله بن ابی یعفور، مفضل بن عمر، جابر بن حیان (بیش از ۲۰۰جلد کتاب در علوم طبیعی و شیمی نوشته است ) و … .

دانشمندان علم حدیث شمار کسانی را که مورد اعتماد بودند و از امام (ع) حدیث نقل کرده اند را تا چهار هزار نفر نوشته اند. شاگردان امام منحصر به شیعیان نبوده بلکه پیروان اهل تسنّن نیز از مکتب آن حضرت برخوردار می شدند. بزرگان اهل سنت همچون مالک بن انس، ابو حنیفه، سفیان ثوری و … ریزه خوار خوان دانش بی کران امام بودند. ابو حنیفه که دو سال شاگرد امام بود این دوره را پایه ی علوم و دانش خود معرفی کرده است و می گوید: اگر آن دو سال نبود نعمان (ابو حنیفه) از بین رفته بود.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.